تغذیه در دوران سالمندی

نسخه قابل چاپارسال به دوستان

سالمندی :

زنان نسبت به مردان عمر طولانی تری دارند. نسبت زنان بالاتر از 65 سال به مردان 136 به 100 می باشد. نسبت زنان مسن تر از 85 سال به مردان 216 به 100 می باشد. هرکسی دیگری را مسن تر از خود تصور می کند،اما در واقع دوران سالمندی به سن واقعی افراد بستگی دارد.

  1. سالمند شناسی،مطالعه روند نرمال پیری است که علوم بیولوژی،فیزیولوژی و جامعه شناسی را شامل می شود.
  2. طب سالمندی مطالعه بیماری های مزمن مرتبط با سالمندی است که بطور متناوب رخ داده و شامل تشخیص و درمان این بیماری ها می شود.

اگرچه تغذیه درمانی پزشکی به طور رایج در بیمارستان کاربرد دارد ،اما محدوده آن گسترش یافته و به منازل و جامعه منتقل شده است که بر ارتقای سلامت ،کاهش خطر و پیشگیری از بیماری ها تمرکز دارد.

 

تئوری های پیری :

متخصصین پیری شناسی پیری را مورد مطالعه قرار داده و تئوری های مختلفی در مورد اینکه بدن چرا پیر می شود را ارائه می دهند.هیچ تئوری نمی تواند به تنهایی تمام وقایع پیچیده پروسه پیری را شرح دهد.

یکی از تئوری این گونه بیان دارد که از دست رفتن توان ناشی از خستگی یا مرگ بعضی سلول ها یا جایگزین نشدن آن ها ،دلیل پیر شدن است.

این تئوری به قانون یک درصد برمی گردد که می گویند بیشتر ارگان های بدن حدود 1% از فعالیتشان را به ازای هر یک سال افزایش سن بعد از 30 سالگی از دست می دهند.

تغییرات فیزیولوژی :

ترکیب بدن

1. ترکیب بدن با افزایش سن تغییر می کند،توده چربی و چربی احشایی افزایش می یابد، در حالی که توده عضلانی کاهش می یابد.

سارکوپنی

2. از دست رفتن توده عضلات ،قدرت و عملکرد آن مرتبط باسن ،می تواند بطور قابل توجهی روی کیفیت زندگی یک فرد سالمند با کاهش تحرک، افزایش خطر افتادن ها و تغییر در سرعت متابولیسم اثر داشته باشد. سارکوپنی با کاهش فعالیت فیزیکی می تواند سرعت بگیرد. اما ورزش های تحمل کننده وزن از سرعت آن می کاهد.اگرچه افراد بی تحرک دچار ازدست دهی سریع تر و بیشتر توده عضلات می شوند.اما سارکوپنی در افراد فعال سالمند نیز دیده می شود،اما درجه آن کمتر است.

چاقی سارکوپنیک

3. از دست دهی توده عضلانی در افراد سالمند با افزایش بافت چربی است. شیوه زندگی بی نهایت بی تحرک در افراد چاق، عامل اصلی کاهنده کیفیت زندگی است.

چشایی و بویایی

1. افراد بادرجات و میزان های مختلف ودر سنین متفاوت دچار ازدست دهی حواس می شوند،ژنتیک ،محیط اطراف و شیوه زندگی در کاهش صلاحیت حواس نقش دارند.

تغییرات در حس چشایی،بویایی ولامسه مرتبط باسن است. می تواند منجر به کاهش اشتها و انتخاب های نامناسب غذایی و کاهش دریافت مواد مغذی شود.

2. اگرچه درجاتی از تغییر حس چشایی و کاهش حس چشایی و کاهش حس بویایی به افزایش سن مربوط است ،ولی بسیاری از تغییرات ناشی از داروهاست.سایر موارد شامل:

فلج یک طرفه صورت،جراحت وارده به سر،دیابت،بیماری کبدی و کلیوی ،فشارخون ، بعضی شرایط نورولوژیک مثل آلزایمر ، پارکینسون و کمبود روی و نیاسین می باشد.

 

شنوایی و بینایی :

1. رایج ترین کاهش شنوایی ،پیر گوشی است .این نوع کاهش شنوایی در فرکانس صوتی بالا بیشتر است (مثل زنگ تلفن)

2. بعضی ویتامین ها در کاهش شنوایی ممکن است نقش داشته باشند ویتامین ب 12 که یک ماده مغذی است  اغلب درژیم سالمندان دچار کمبود است.

ویتامین دی  به دلیل نقش در متابولیسم کلسیم ،مایعات ، انتقال عصبی و ساختمان استخوان ممکن است در کاهش شنوایی اثر قوی داشته باشند.

 

مشکلات رایج سلامتی:

بیماری های چشم

1. تخریب ماکولار وابسته به سن یک علت منجر به کوری در افراد بالای 65 سال به شمار می آید.این عارضه ممکن است همراه با افزایش خطر برای سکته باشد.رنگدانه ماکولار ترکیبی از دو ماده شیمیایی لوتئین و گزانتین است. یک رژیم غذایی غنی از میوه ها وسبزی ها در به تاخیر انداختن یا جلوگیری از گسترش تخریب مفید می باشد. روی  نیز در کاهش خطر گسترش تخریب نقش دارد و هم چنین درمان چاقی و اصلاح عادت سیگار کشیدن به عنوان فاکتور های تعدیل پذیر می تواند در کاهش پیشرفت این بیماری نقش داشته باشد.

افسردگی :

1. افسردگی اغلب با تغییرات روانی تظاهر می یابد که گستره آن از فردی به فرد دیگر می تواند بسیار متغیر باشد.

2. افسردگی با کاهش اشتها ،کاهش وزن وخستگی همراه است.مراقبت تغذیه ای نقش مهمی در بهبود شرایط افسردگی با تامین غذاهای غنی از مواد مغذی و کالری،تامین نوشیدنی بیشتر و غذاهای متعادل از نظر قوام وعرضه غذاهای دلخواه در زمانی که فرد میل به خوردن دارد ایفا می کند.

نیازهای تغذیه ای :

1. بسیاری از سالمندان نیازهای تغذیه ای خاصی دارند،زیرا سالمندی روی جذب ،استفاده و دفع مواد مغذی اثر می گذارد.

دریافت مرجع رژیمی هم اکنون گروه های سنی بالای 50 سال را به دوگروه 50تا70 سال و 71 سال و بالاتر از آن تقسیم می کند.

2. براساس شاخص خوردن سالم HEIباید دریافت غلات کامل ،سبزی های سبز تیره و نارنجی ،حبوبات و شیر را افزایش داده و غذاهای پر دانسیته از نظر مواد مغذی ، غذاهایی که چربی جامد کمتری دارند، غذاهای فاقد شکر افزودنی را انتخاب کرده و دریافت سدیم و چربی های اشباع را کاهش دهند.

*سایر مطالعات نشان می دهند که سالمندان دریافت پایینی از کالری ، چربی کل ،فیبر ،کلسیم ، منیزیم ، روی ، مس و فولات ، وویتامین ای ، ویتامین  دی دارند.

قلب و عروق

بیماری های قلبی-عروقی بیماری سالمندی به شمار نمی رود این بیماری مرتبط با تغذیه ریشه در عادات غذایی ناسالم در تمام طول عمر به وجود می آید.

-اولین علت مرگ ومیر در هر دوجنس وتمام گروه های نژادی و قومی بیماری قلبی- عروقی می باشد. وبه میز ان زیادی تحت تاثیر فاکتورهای محیطی از جمله سیگار کشیدن ،ورزش ، و رژیم غذایی قرار دارد.

این تغییرات شامل: کاهش ظرفیت دیواره عروق ، کاهش ماکزیمم ضربان قلب ،افزایش توده عضلانی بطن چپ ،کاهش انبساط بطنی می باشد.

نتیجه نهایی آن پرفشاری خون و بیماری شریان که اغلب با نارسایی مزمن قلب می باشد.

 

محدویت دریافت مایعات و کاهش مصرف سدیم در درمان این وضعیت ضروری هسنتد. این محدودیت رژیمی مورد نیاز در این بیماران همراه با اثرات جانبی نارسایی قلبی منجر به کاهش مصرف مواد مغذی می شود.

 

کلیه

تغییرات مرتبط با سن در عملکرد کلیه ها بسیار متغیر است.بعضی سالمندان تغییرات اندکی را مشاهده می کنند ،در حالی که بعضی دیگر با تغییرات مخرب مواجه میشوند.

افزایش غلظت کراتینین سرم در اثر کاسته شدن میزان فیلتراسیون گلو مرولی باید هنگام تعیین دوز داروها مد نظر باشد کاهش پیشرونده در فعالیت و عملکرد کلیه ها می تواند منجر به ناکارامدی در دفع ادرار رقیق یا غلیظ در پاسخ به محدودیت سدیم و تاخیر در پاسخ به تجمع اسید شود.

عملکرد کلیوی همچنین تحت تاثیر دهیدراتاسیون ، مصرف دیوریتیک ، داروها خصوصا آنتی بیوتیک ها قرار می گیرد.

فارسی
نوع: 
مطالب آموزشی