خواب طبيعي

نسخه قابل چاپارسال به دوستان

علم پزشكي از دير باز به خواب و اختلالات آن توجه داشته است، اما در سال 1968 بود كه  Rechtschaffen وKale  روشي را براي مرحله­­بندي خواب ابداع كردند و از آن پس علم خواب و بررسي بيماري هاي آن به سرعت پيشرفت كرد.
خواب طبيعي داراي دو مرحله اصلي خواب رويا (REM) و خواب غير رويا (Non REM) است. خواب غير رويا براساس عمق خواب به سه مرحلهN1,N2,N3  تقسيم مي شود. مشخصه­ي اصلي خواب REM نيز حركات سريع چشم است و اين خواب عامل اصلي احساس رضايت و كيفيت خوب خواب است.

طول خواب نيز در افراد مختلف متفاوت بوده و بين 5 تا 9 ساعت متغير است. آنچه از اين نظر اهميت دارد، بروز تغييرات در مدت و ميزان خواب است كه بايد به آن توجه كرد. ساير رخدادهاي حين خواب نظير خرخر، قطع نفس، حركات پا ها، كابوس و .... نيز هر كدام اهميت خاص خود را دارند و ممكن است نياز به بررسي داشته باشند.

بيماري هاي خواب

تاكنون بيش از 160 نوع بيماري مختلف خواب شناسايي شده است. مهمترين انواع اين بيماري ها عبارتند از:

  • خرخر
  • آپنه خواب
  • بيخوابي
  • سندروم پاي بيقرار(RLS)
  • حركات پريوديك پاها در خواب(PLMS)
  • كابوس
  • اختلالات فاز تاخيري خواب
  • و......   

نكته مهم اينجاست كه برخي از اين بيماري ها در صورت تشخيص صحيح به راحتي درمان مي شوند ولي اگر مورد غفلت قرار گيرند عوارضي نظير بيماري هاي قلبي، تنفسي، فشار خون، سكته مغزي و ... به جاي مي گذارند. اعتراض اعضاي خانواده به علت خرخر، خواب آلودگي، عدم تمركز در روز، كاهش عملكرد مغزي و تحصيلي، خستگي، ناتواني جنسي و .... نيز از عوارض رفتاري و اجتماعي بيماري هاي خواب است. خوشبختانه با پيشرفت هاي علم پزشكي، تكنولوژي و نيز آشنايي بيشتر پزشكان با مباحث پزشكي خواب امروزه اكثر اين بيماري ها قابل تشخيص و درمان هستند.

بسياري از بيماري ها و شرايط هم وجود دارند كه گرچه به خودي خود جزء بيماري هاي خواب محسوب نمي شوند، اما مي توانند بر كيفيت و مدت خواب تاثير بگذارند، مواردي نظير اختلالات خلقي، اختلالات هذياني، آسم، بيماري هاي قلبي، صرع و.... يا شرايطي نظير نوبت كاري، كار در شب و مسافرت هاي طولاني مدت جزء اين شرايط و بيماري ها محسوب مي شوند.
در ايران متخصصين طب كار و برخي رشته هاي ديگر نظير روانپزشكي، مغز و اعصاب، گوش و حلق و بيني و ... براي تشخيص و درمان اين بيماري ها آموزش مي بينند.

 

آزمون هاي تشخيصي خواب

 

تست خواب (پلي سومنوگرافي)

براي تشخيص بسياري از بيماري ها و اختلالات خواب از تست خواب (پلي سومنوگرافي) استفاده مي شود. در اين تست نوار مغز، نوار چشم، نوار عضله، حركات شكم و سينه، حركات اندام ها، جريان هواي تنفسي، فشار اكسيژن خون شرياني و نوار قلب بيمار در طول شب و حين خواب ثبت مي شود. اطلاعات ثبت شده در دستگاه بعدا به كامپيوتر منتقل شده و بعد از آناليز و تشخيص طي گزارش تحويل بيمار مي شود، ضمن اينكه كليه اين اطلاعات براي بررسي سير بيماري نگهداري مي شود.

تست توانايي بيدار ماندن(MWT)

اين تست در طي روز و در محل بيمارستان يا مركز يا منزل بيمار انجام مي شود. نوار هاي ثبت شده از بيمار مشابه تست خواب است ولي در آن از بيمار خواسته مي شود كه در 5 نوبت40 دقيقه اي سعي كند بيمار بماند. در اين تست Mean sleep latency محاسبه شده و براي تعيين تكليف در مواردي كه شغل فرد نيازمند هوشياري كامل و خواب آلوده نبودن وي باشد، مورد استفاده قرار مي گيرد.

تست MSLT
اين تست در طي روز و در محل بيمارستان يا مركز يا منزل بيمار انجام مي شود. در اين تست از بيمار خواسته مي شود كه بيدار باشد ولي اگر تمايل به خواب داشت بخوابد. در اين تست نيز Mean sleep latency محاسبه شده و براي تشخيص ناركولپسي از اين تست استفاده مي شود.

فارسی
نوع: 
مطالب آموزشی